مغلطه انفصال (Disjunction Fallacy) ، مغلطه به زبان آدمیزاد (96)

تعریف: مغلطه انفصال موقعی پیش می آید که شخصی وانمود کند به احتمال زیاد یک عضو بخشی از یک زیرمجموعه است، نه عضوی از مجموعه که شامل زیرمجموعه است. این مغلطه معمولاً از طرز تفکری ناشی می شود که گزینه های پیش رو را جدا از هم در نظر می گیرد، نه اعضایی از یک مجموعه. در صورت ارائه اطلاعاتی به مخاطب برای آماده سازی ذهن او برای پذیرش زیرمجموعه به عنوان انتخاب محتمل تر، این مغلطه شدت می یابد.

مغلطه انفصال (Disjunction Fallacy) ، مغلطه به زبان آدمیزاد (96)

معادل انگلیسی: Disjunction Fallacy

الگوی منطقی:

واقعه X از واقعه X یا Y محتمل تر است.

واقعه Y از واقعه X یا Y محتمل تر است.

مثال 1:

آقای پایوس هر یک شنبه به کلیسا می رود. بیشتر چیزهایی را که درباره مذهبش می داند از کلیسا یاد گرفته و زیاد کتاب مقدس نمی خواند. آقای پایوس مجسمه مریم مقدس را در خانه اش دارد. پارسال، وقتی رفته بود رم، به واتیکان سر زد. از این اطلاعات، می توان دریافت که آقای پایوس به احتمال زیاد کاتولیک است، نه کاتولیک یا مسلمان.

توضیح: این بیانیه اشتباه است. با توجه با اطلاعات داده شده احتمال کاتولیک بودن آقای پایوس زیاد است، ولی احتمال یا کاتولیک یا مسلمان بودن او بیشتر است.

مثال 2:

بیل 2 متر قدشه، لاغره، ولی عضله داره. می دونیم که یا بسکتبالیست حرفه ایه، یا اسب سوار. نتیجه گیری من اینه که به احتمال زیاد بسکتبالیست حرفه ایه، نه بسکتبالیست حرفه ای یا اسب سوار.

توضیح: این بیانیه اشتباه است. با این که احتمال بسکتبالیست بودن بیل بیشتر است (چون احتمالاً اسب بیچاره را له می کند)، از لحاظ آماری احتمال این که یا بسکتبالیست حرفه ای باشد، یا اسب سوار بیشتر است، چون این گزینه شامل گزینه بسکتبالیست حرفه ای بودن او نیز می باشد. اجازه ندهید چیزی که در ظاهر عقل سلیم به نظر می رسد شما را به اشتباه بیندازد.

استثنا: ندارد.

منابع:

Gilovich, T., Griffin, D., & Kahneman, D. (2002). Heuristics and Biases: The Psychology of Intuitive Judgment. Cambridge University Press.

مغلطه تمایز بدون تفاوت (Distinction Without a Difference) | مغلطه به زبان آدمیزاد (97)

تعریف: مغلطه تمایز بدون تفاوت موقعی پیش می آید که شخصی با استناد به زبان ادعا کند که فلان موضع از موضع دیگر متفاوت است، در حالی که هر دو موضع یکسان باشند - حداقل در عمل.

معادل انگلیسی: Distinction Without a Difference

الگوی منطقی:

حرف A با اولین حرف الفبا تفاوت دارد.

مثال 1:

سرجیو: امکان نداره من هیچ وقت به گذروندن دوره آموزش رقاصی فکر کنم.

کیتی: نظرت چیه از یکی از همکارام درخواست کنم بهت آموزش بده؟

سرجیو: اگه کسیو می شناسی که حاضره به منم رقصیدن یاد بده، آره، چرا که نه.

توضیح: شاید سرجیو به خاطر نگرش منفی نسبت به آموزش رقاصی چنین حرفی زده، ولی مساله اینجاست که اگر کسی به او رقصیدن یاد دهد، این یعنی آموزش رقاصی. سرجیو دارد با ظرافت های زبانی خودش را گول می زند.

مثال 2: ما باید این مساله را با توجه به آنچه در کتاب مقدس نوشته شده قضاوت کنیم، نه آنچه فکر می کنیم در کتاب مقدس نوشته شده یا تفسیری که پژوهش گران و خداشناسان از آن ارائه کرده اند.

توضیح: پیش از این که بگویید: آمین!، توجه داشته باشید که این مثال نمونه بارزی از تمایز بدون تفاوت است. اساساً تنها راه برای خواندن کتاب مقدس تفسیر کردن آن است، یعنی آنچه فکر می کنیم در آن نوشته شده. پیش فرض آگاهانه یا ناآگاهانه گوینده این است که تفسیر شخصی یک نفر خاص (احتمالاً خودش) از کتاب مقدس (یعنی چیزی که فکر می کند در کتاب مقدس بیان شده) بیان گر معنای واقعی آن است و تفاسیر دیگر اشتباه اند.

استثنا: گاهی اوقات تفاوت های جزئی نظری بین بعضی از مفاهیم وجود دارد یا به منظور تاکید بین دو عنصر مشابه تمایز ایجاد می شود. در چنین شرایطی می توان سر مغلطه بودن یا نبودن بیانیه بحث کرد.

مثال:

مربی: من نمی خوام توپ رو بگیری؛ می خوام توپ رو تصاحب کنی!

Coach: I dont want you to try to get the ball; I want you to GET the ball!

اساساً معنی هر دو بیانیه یکسان است، اما در عمل ممکن است اثر انگیزه بخش داشته باشد، خصوصاً در بطنی غیرمجادله ای.

منابع:

Smart, B. H. (1829). Practical Logic,: Or Hints to Theme-writers: to which are Now Added Some Prefatory Remarks on Aristotelian Logic, with Particular Reference to a Late Work of Dr. Whatleys. Whittaker, Treacher, & Company.

ترجمه ای از:

Logically Fallacious

منبع: دیجیکالا مگ
انتشار: بروزرسانی: 13 آذر 1398 شناسه مطلب: 499

به "مغلطه انفصال (Disjunction Fallacy) ، مغلطه به زبان آدمیزاد (96)" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "مغلطه انفصال (Disjunction Fallacy) ، مغلطه به زبان آدمیزاد (96)"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید