ترکیه برای تسهیل تجارت با اروپا و ایران به اینستکس بپیوندد

به گزارش مجله کوروش بزرگ، خبرنگاران، گروه بین الملل-آذر مهدوان: علی رغم راه اندازی مکانیسم تسهیل تجارت موسوم به اینستکس در ژانویه سال 2019 توسط فرانسه، آلمان و انگلیس وبا گذشت یازده ماه از ثبت این سیستم هنوز اقدام محسوسی از طرف اروپا در این خصوص دیده نشده است.

ترکیه برای تسهیل تجارت با اروپا و ایران به اینستکس بپیوندد

برای سفر به تور اروپا با بهترین کارشناسان مشورت کرده و بهترین برنامه سفر را انتخاب کنید.

هرچند به تازگی 6 کشور اروپایی بلژیک، دانمارک، سوئد، فنلاند، نروژ و هلند امادگی خود را برای پیوستن به این کانال مالی را اعلام کردند اما از منظر بعضی کارشناسان این سیستم نمی تواند در مقابل تحریم های آمریکا چاره ساز باشد. بخصوص اینکه رفتار اروپا برعکس وعده هایشان در مقابل خروج یکطرفه آمریکا منفعلانه بوده است و با همه این ها انتظار هم دارد ایران همچنان وفادار به این توافق هسته ای بماند.

در مورد جزییات کانال مالی اینستکس و اینکه آیا ترکیه هم می تواند به این سیستم بپیوندد مجله کوروش بزرگ گفتگویی با دکتر یشیم دمیر پژوهشگر مسایل سیاسی ایران و عضو مرکز مطالعاتی آنکا تنظیم نموده است که در ادامه می خوانید.

*شش کشور بلژیک، دانمارک، سوئد، فنلاند، نروژ و هلند اعلام کردند که در راستای تداوم حمایت اروپایی ها از برجام و اجرای بخش مالی آن، اکنون در فرایند پیوستند به ابزار حمایت از تبادلات تجاری موسوم به اینستکس هستند که پس از طی فرایندهای قانون داخلی مربوط به هر کشور، تکمیل خواهد شد. با این حساب اگر این ساز و کار مالی فعال گردد تا چه حد در محدود کردن تحریم های آمریکا علیه ایران تاثیرگذار خواهد بود؟

رئیس جمهور آمریکا در سال 2018 از برجام خارج شد که در پی آن هم کشورهای اروپایی عضو برجام بخصوص آلمان، انگلیس و فرانسه از این تصمیم آمریکا ابراز تاسف نموده و پایبندی خودشان نسبت به توافق هسته ای عنوان کردند.

قبل از اجرای تحریم ها نیز این سه کشور با صدور بیانیه ای مشترک مطرح کردند که هیچ گونه تحریمی علیه ایران اعمال نخواهند کرد و در چارچوبی کاملا قانونی مراودات مالی خود را با ایران ادامه خواهد داد.

اروپا علی رغم تحریم های آمریکا با این بیانه نشان می دهد که همچنان مصصم در گسترش روابط مالی با ایران است.

با مسدود شدن بعضی بانکهای ایرانی و ایجاد محدودیت در سیستم بانکی سوئیفت موجب شد شرایط مالی ایران را با چالش های بسیاری همراه کند. در نتیجه اروپا تصمیم گرفت این ساز و کار مالی اینستکس را بدون استفاده از دلار آمریکایی برای مبادلات تجاری راه اندازی کند.

اتحادیه اروپا بزرگترین شریک مالی و مالی آمریکا است و بسیار طبیعی است که تحت تاثیر تحریم های ایران قرار بگیرد.

حاکمیت آمریکا بر اقتصاد جهانی موجب وابستگی کشورهای اروپایی و دیگر کشورها شده است. در نتیجه با شروع دومین دور تحریم ها کم کم این کشورها تاثیر آن را حس کردند و در چی آن نیز اتحادیه بخشنامه انسداد اتحادیه اروپا را بروز کرد تا از آثار سوء اقدامات ایالات متحده بر منافع آن دسته از شرکت های اتحادیه اروپا که به تجارت قانونی با ایران مشغولند، کاسته گردد.

در ابتدا برای پاسخ سوالتان باید شرح مختصری در مورد اینستکس بدهم:

اینستکس را می توان به عنوان جایگزینی برای سیستم مالی جهانی تحت سلطه ایالات متحده (سوئیفت) توصیف کرد. این سیستم برای روابط تجاری آسان تر میان اروپا و ایرا ن راه اندازی شده است. چون مبادلات با دلار نخواهدبود برای همین تاثیرپذیری از تحریم های آمریکا علیه ایران را تحدید خواهد نمود.

تاکنون چند میلیون یورو به این سیستم اختصاص داده شده است ضمن اینکه این سیستم فعلا برای فروش نفت نیست بلکه فقط برای موادغذایی و تجهیزات دارویی مدنظر گرفته شده است. برای همین هم ایران از این سیستم خیلی مسرور نیست.

وقتی به شرایط مالی اتحادیه اروپا نگاه کنیم، می بینیم که شرایط چندان مطلوبی وجود ندارد. برای همین، در کنار اینکه قطع همکاری مالی اروپا با آمریکا غیر ممکن است، دولت های زیادی که شجاعت حفظ روابط تجاری خود با ایران را داشته باشند در این شرایط وجود ندارد.

در این میان عضویت شش کشور دیگر به این سیستم نشان می دهد راستا خوبی برای اینستکس هموار شده است. اگر روسیه و چین هم به این مکانیسم بپیوندد خرید وفروش نفت هم آسان تر خواهد بود.

*آیا در صورت اجرا و گسترش این سیستم، قدرت جهانی دلار تضعیف می گردد؟

اگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا در اجرای این سیستم باثبات تر باشند قطعا می تواند حاکمیت ایالات متحده بر اقتصاد جهانی را تضعیف کند.

این سیستم می تواند هم به خود اروپا که تحت تحریم ها تعرفه های گمرکی آمریکا هستند، یاری کند. اروپا اگر اعتبار این سیستم را اثبات کند دیگر دولت ها هم در عضویت به این سیستم ترغیب می شوند.

در نتیجه این کانال مالی صرفا برای دارو و مواد غذایی نخواهد بود و اهرمی مقابل هژمونی تجاری آمریکا خواهد بود.

اینستکس به تنهایی نمی تواند قدرت جهانی دلار آمریکا را کاهش دهد. هر چقدر ارزش یورو افزایش یابد متعاقبا ارزش دلار هم افزایش خواهد یافت برای همین جایگزین شدن یورو جای دلار سخت به نظر می رسد افزایش قدرت یورو بسته به کوشش کشورهای اروپایی بخصوص آلمان و فرانسه است. در این حالت با ایجاد یک روش جایگزین پرداخت برای دلار، می توانند تأثیرات منفی تحریم ها را نیز به حداقل برسانند.

با استفاده از این سیستم، وابستگی به ایالات متحده کاهش می یابد و گسترش روابط تجاری بین المللی شرایط مالی متنوع تری ایجاد خواهد شد.

*آیا ترکیه می تواند عضو اینستکس گردد؟

تهدیدات تحریمی از سوی آمریکا همانطور که کشورهای منطقه ای تحت تاثیر قرار داده، ترکیه را نیز درگیر این مساله نموده است. ترکیه با توجه منافع خود با کشورهای اتحادیه اروپا و ایران روابط مالی دارد.

حتی نیمی از صادرات ترکیه به کشورهای اروپایی است. در این شرایط احتیاج است ترکیه برای تداوم روابط مالی خود با ایران و کشورهای اروپایی باید کوشش کند تا به اینستکس بپیوندد.

ایران یکی از مهم ترین همسایه ترکیه به شمار می رود که همکاری مالی بسیار قوی بین دو کشورحاکم است. اما تحریم ها صادرات و واردات میان دو کشور را کاهش و در نتیجه اقتصاد ترکیه را تحت تاثیر قرار داده است. این تأثیرپذیری ناشی از وابستگی اقتصاد ترکیه به اقتصاد جهانی است

هر چقدر هم که ترکیه در مقابل تحریم های آمریکا علیه ایران موضع گیری کند و اظهارات مقامات ترکیه در راستای تداوم روابط تجاری با ایران باشد، اما ترکیه برای تسهیل در معادلات تجاری با کشورهای مذکور باید وارد این ساز وکار تجاری گردد.

*علی رغم توافق هسته ای رفتار کشورهای اروپایی در اجرای آن منفعلانه بود. آیا در مورد اینستکس هم شاهد چنین رفتاری خواهیم بود؟

در اصل می توان چنین تحلیل کرد که اینستکس نوعی پاسخ کشورهای اروپایی در مقابل فزونی مالی و سیاسی آمریکا است. اینستکس فرصتی است برای ایران اروپا و دولت هایی که با تهدید تحریم ها روبرو هستند.

اتحادیه اروپا می خواهد با این روش ایران را در برجام نگه دارد. اما ابتدا باید اعتماد ایران را جلب کند زیرا ایران اروپا را مسئول بحران های ناشی از تحریم های آمریکا می داند و دلیل آن هم تاخیر این کشور در اجرای اینستکس عنوان می نماید. اما اروپا هم انتظار دارد ایران از اف ای تی اف(کنواسیون مقابله با پولشویی و تروریسم) پیروی کند.

منبع: خبرگزاری مهر
انتشار: 30 دی 1398 بروزرسانی: 12 مهر 1399 گردآورنده: bigkurosh.ir شناسه مطلب: 617

به "ترکیه برای تسهیل تجارت با اروپا و ایران به اینستکس بپیوندد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "ترکیه برای تسهیل تجارت با اروپا و ایران به اینستکس بپیوندد"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید